دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی
دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی باید مورد توجه قرار بگیرد تا از بروز حوادث و خطرات مختلف در زمان نصب یا کارکرد آسانسور جلوگیری شود.
آسانسور کارگاهی به دلایلی نظیر افزایش سرعت اجرا، ایمنی بالا، کاهش هزینه های مربوط به نیروی انسانی، دسترسی ساده به طبقات بالا و سهولت جابه جایی مصالح و افراد به یکی از مهمترین نیازهای پروژه های مختلف عمرانی، صنعتی و تجاری و … تبدیل شده است.
اگر آسانسور کارگاهی مورد استفاده در پروژه غیراستاندارد باشد یا ایمنی استفاده از آن رعایت نشود مشکلات مختلفی مانند سقوط کابین یا بار، کج شدن یا واژگونی سازه آسانسور، آتش سوزی، برق گرفتگی، گیر کردن افراد داخل کابین، برخورد با مصالح و صدا و لرزش شدید ایجاد می شود. این مسئله ضرورت خرید آسانسور کارگاهی استاندارد را نشان می دهد. در ادامه به بررسی انواع ضوابط ایمنی آسانسورهای کارگاهی می پردازیم.
جدول دستورالعمل کامل آسانسور کارگاهی
| بخش | مورد | دستورالعمل / توضیحات |
|---|---|---|
| ۱. مشخصات عمومی | نوع دستگاه | آسانسور کارگاهی برقی (Rack & Pinion یا کابلدار) |
| مشخصات عمومی | ظرفیت مجاز | مطابق پلاک مشخصات سازنده (معمولاً ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلوگرم) |
| مشخصات عمومی | سرعت حرکت | حداکثر ۴۰ متر بر دقیقه مگر طبق طراحی مجاز بیشتر باشد |
| مشخصات عمومی | ارتفاع مجاز نصب | طبق دفترچه سازنده و محاسبات مهندسی (معمولاً تا ۱۵۰ متر) |
| مشخصات عمومی | نیروی محرکه | الکتروموتور سهفاز با سیستم ترمز الکترومغناطیسی |
| ۲. قبل از بهرهبرداری | بازدید روزانه | بررسی کابلها، براکتها، پیچ و مهرهها، ریلها، و عملکرد ترمز |
| قبل از بهرهبرداری | بررسی دربها | اطمینان از قفل شدن کامل دربها و عملکرد کلید ایمنی |
| قبل از بهرهبرداری | کنترل سیستم برق | اطمینان از سالم بودن فیوزها، کلیدها و تابلو برق اصلی |
| قبل از بهرهبرداری | تست اضطراری | تست ترمز ایمنی و کلید قطع اضطراری پیش از شروع کار |
| قبل از بهرهبرداری | بررسی بارگیری | اطمینان از اینکه بارگذاری مطابق ظرفیت مجاز است |
| ۳. حین کار | بهرهبردار مجاز | فقط اپراتور آموزشدیده و دارای کارت صلاحیت فنی مجاز به کار است |
| حین کار | ایمنی افراد | هیچ فردی نباید در زمان حرکت، از بیرون با دستگاه تماس داشته باشد |
| حین کار | بارگیری ایمن | بار باید بهصورت یکنواخت و متعادل در کابین قرار گیرد |
| حین کار | توقف در طبقات | فقط در محلهای مجاز با تراز مشخصشده توقف انجام شود |
| حین کار | شرایط جوی | در بادهای شدید، باران یا یخزدگی از کارکرد آسانسور خودداری شود |
| ۴. پس از پایان کار روزانه | قطع برق | پس از اتمام کار، برق دستگاه باید از تابلو اصلی قطع شود |
| پس از پایان کار روزانه | قفل ایمنی | کابین در طبقه پایین پارک و قفل ایمنی فعال گردد |
| پس از پایان کار روزانه | نظافت | از ورود مصالح یا زباله به داخل چاه یا کابین جلوگیری شود |
| پس از پایان کار روزانه | گزارش روزانه | اپراتور موظف به ثبت وضعیت روزانه در دفترچه سرویس است |
| ۵. نگهداری و سرویس دورهای | بازه سرویس | هر ۲۵۰ ساعت کار یا ماهیانه (هرکدام زودتر باشد) |
| نگهداری و سرویس دورهای | بازدید تخصصی | بررسی گیربکس، بلبرینگ، ترمز، شانه دنده، و قفس کابین |
| نگهداری و سرویس دورهای | روانکاری | تمام اجزای متحرک باید با گریس یا روغن مناسب روان شوند |
| نگهداری و سرویس دورهای | تست سقوط | تست عملکرد ترمز اضطراری با بارگذاری آزمایشی طبق دستورالعمل سازنده |
| نگهداری و سرویس دورهای | مستندسازی | کلیه تعمیرات و سرویسها باید در دفترچه فنی ثبت شود |
| ۶. ممنوعیات | حمل نفر و بار همزمان | ممنوع (مگر دستگاه برای هر دو کاربرد تأیید شده باشد) |
| ممنوعیات | بار بیش از ظرفیت | اکیداً ممنوع، باعث خرابی یا سقوط میشود |
| ممنوعیات | کار در حالت نقص ایمنی | هرگونه نقص باید قبل از ادامه کار رفع شود |
| ممنوعیات | استفاده افراد غیرمجاز | اپراتور باید دارای کارت ایمنی معتبر باشد |
| ۷. نکات ایمنی ویژه | نردهکشی اطراف چاه | در تمام طبقات باید نرده یا حفاظ فلزی نصب شود |
| نکات ایمنی ویژه | تابلو هشدار | نصب تابلو “ورود افراد غیرمجاز ممنوع” و “ظرفیت مجاز” الزامی است |
| نکات ایمنی ویژه | سیستم ارت | آسانسور باید دارای اتصال زمین مناسب باشد |
| نکات ایمنی ویژه | فاصله از ساختمان | حداقل فاصله بین بدنه آسانسور و دیوار باید طبق نقشه فنی رعایت شود |
| نکات ایمنی ویژه | تجهیزات اضطراری | کلید قطع اضطراری، ترمز خودکار، و قفل ایمنی الزامی هستند |
بررسی دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی
مهمترین دستورالعمل هایی که باید مورد توجه قرار بگیرند تا از بروز هرگونه مشکل و حادثه ای جلوگیری شود، عبارتند از:
۱.ظرفیت آسانسور
ظرفیت آسانسور از مواردی است که باید مورد توجه قرار بگیرد. آسانسورهای کارگاهی عمدتاً دارای تحمل وزن ۳۰۰ کیلوگرم تا ۳ تن می باشند. در زمان جابه جایی بار با آسانسور کارگاهی باید به ظرفیت آسانسور کارگاهی توجه داشت و در صورتیکه وزن بار بیشتر از ظرفیت وزن آسانسور است، از جابه جایی بار خودداری کرده و وزن بار را کاهش دهید. وزن باری که داخل آسانسور قرار می دهید نهایت باید معادل با ظرفیت اسمی آسانسور باشد.
۲.قرقره آسانسور
یک دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی مربوط به قرقره آسانسور می باشد. بزرگ بودن کابین و بالا بودن ظرفیت آسانسور کارگاهی نشان می دهد که به استفاده از قرقره های مقاوم و ضخیم نیاز است. در واقع یک آسانسور کارگاهی ظرفیت بالا و با کابین بزرگ نسبت به یک آسانسور کارگاهی ظرفیت پایین و کابین کوچک، به قرقره آسانسور ضخیم تر و قوی تر نیاز دارد. ضعیف بودن قرقره شاید موجب گیر کردن سیم ها به یکدیگر می شود.

قرقره آسانسور کارگاهی
۳.نرده امگا
نرده امگا، سازه فلزی می باشد که در پیرامون مسیر حرکت آسانسور تعبیه می شود تا مانع از سقوط افراد یا برخورد کابین در حال حرکت شود. این قطعه معمولاً از جنس فولاد یا پوشش گالوانیزه می باشد. نرده امگا آسانسور کارگاهی از ورود افراد و اشیاء به داخل آسانسور ممانعت به عمل می آورد. استفاده از این قطعه ضرورت دارد.
پس از اجاره آسانسور کارگاهی الیماک و نصب آن به بررسی موارد ایمنی اقدام می شود.
۴.لمینت سوییچ
یک دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی مربوط به لمینت سوییچ می باشد. لمینت سوییچ یا سوییچ های ایمنی از قطعاتی هستند که به دلیل رعایت دستورالعمل ایمنی آسانسور باید در آن تعبیه شوند. سوییچ های ایمنی مانع از سقوط آسانسور می شوند. لذا حتماً به نصب این قطعه توجه شود. در زمان تعمیر آسانسور کارگاهی به رفع قطعات معیوب که ممکن است ایمنی و امنیت آسانسور کارگاهی را به خطر بیاندازند، اقدام می شود.
۵.سامانه فرود اضطراری
این سامانه با هدف ممانعت از سقوط آسانسور به کار می رود. سامانه فرود اضطراری بایستی از سوی کارشناسان کنترل کیفیت بررسی شود تا از سلامت آنها مطمئن شوید. سامانه فرود اضطراری از اجزایی است که از نقص سیستم کنترل یا گیر کردن کابین میان طبقات جلوگیری می کند تا کابین به درستی و به صورت کنترل شده به پایین بیاید.
۶.دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی مربوط به سیستم ترمز پاراشوت
سیستم ترمز ایمنی پاراشوت از اجزای مهم است که در آسانسور تعبیه می شود و در زمان افزایش سرعت آسانسور و بالاتر رفتن از حد مجاز، ترمز پاراشوت فعال می گردد و آسانسور از حرکت باز می ایستد.
توصیه می شود که قبل از شروع به کار به صورت روزانه، مسیر حرکت آسانسور چک شود و اطمینان حاصل شود که مانعی در مسیر وجود ندارد. در ارتباط با سیستم ترمز پاراشوت به موارد زیر توجه کنید:
- سیستم پاراشوت نباید به عنوان سیستم توقف عادی مورد استفاده قرار بگیرد. لذا حتماً چک شود که سیستم پاراشوت به منظور کارایی اصلی خود به کار رود.
- از قفل یا غیر فعال نمودن این سیستم به منظور به حداکثر رسیدن سرعت جابه جایی، اکیداً خودداری شود.
- حمل بار با وزن بیشتر ظرفیت تعریف شده آسانسور کارگاهی قطعاً سبب خرابی پاراشوت و خطر افتادن ناگهانی آسانسور کارگاهی می شود.
۷.محافظ دکل
یک دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی مربوط به محافظ دکل می باشد. محافظ دکل محدوده آسانسور را تعیین می کند و مانع از ورود اشیاء مختلف به درون آسانسور می شود. لذا تعیین محافظ دکل ضرورت دارد.
دستورالعمل ایمنی چاه آسانسور کارگاهی
نختسین نکته مرتبط با دستورالعمل ایمنی چاه آسانسور کارگاهی مربوط به این است که چاه آسانسور گارگاهی نباید رو باز باشد و حتماً روی آن پوشیده شود. چاه باید از دیوار، کف و سقف مقاوم برخوردار باشد. برخی از اجزای این آسانسور از قبیل وزنه تعادل، سیم بکسل، کابین، ضربه گیر، فلکه هرزگرد، ریل و … درون این چاه قرار می گیرد.

دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی
دومین نکته مربوط به دیوارهای آسانسور می باشد. دیوار آسانسور کارگاهی باید صاف و بدون هرگونه ترک و حفره باشد. کف چاه باید باید به همین ترتیب باشد و هیچگونه ناهمواری نداشته باشد. در کف چاهک باید ضربه گیرهایی قرار داده شوند. ضربه گیرها مانع از برخورد وزنه تعادل و کابین آسانسور با کف چاهک می شود که این مسئله از نظر امنیتی بسیار مهم می باشد.
نکات تکمیلی درباره دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی
- بررسی های دوره ای و نگهداری پیشگیرانه از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. در واقع مواردی از قبیل تست عملکرد، بررسی سیستم های الکتریکی و مکانیکی و سایر موارد، این اطمینان را ایجاد می کند که احتمال بروز مشکلات امنیتی بسیار پایین می باشد.
- تعمیرات فوری آسانسور کارگاهی موجب جلوگیری از مشکلات مختلف می شود. هر نوع صدای غیرعادی، لرزش و کاهش راندمان در آسانسور باید جدی گرفته شود تا از بروز خطرات جلوگیری شود.
- در زمان تعمیرات و سرویس های دوره ای باید از قطعات اصل و باکیفیت برای تعویض قطعات آسانسور کارگاهی استفاده شود تا قطعات ضعیف و غیر استاندارد موجب به خطر افتادن امنیت آسانسور کارگاهی نشود. قطعات و لوازم یدکی های آسانسور باید از استانداردهای ایمنی برخوردار باشد و استفاده از قطعات فیک و غیراستاندارد ممنوع است و این نکته، یک دستورالعمل ایمنی آسانسور کارگاهی می باشد که باید مورد توجه قرار بگیرد.
- 02636120642 


البرز – گرمدره – خیابان تاجبخش – کوچه زرشکی – پلاک ۱۲۲
info [at] pasargadcrane.ir

دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.